استاندارد ملی «تراش روی شیشه- ویژگی‌ها و آیین کار»

عنوان استاندارد: صنایع دستی – تراش روی شیشه- ویژگی‌ها و آیین کار
(Handicrafts – Cutting on Glass – Specifications and Code of practice)
شماره‌ی ثبت: ۲۲۵۰۱
چاپ اول: ۱۳۹۶
مشخصات ظاهری: ۵۰ صفحه، رنگی/ دارای تصویر و جدول.
محل انتشار: وب‌سایت سازمان ملی استاندارد ایران (برای دریافت فایل پی.دی.اف.، این‌جا کلیک کنید)
کارفرما: ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران
مجری: عباس رحیمی
ناظر: سازمان ملی استاندارد ایران

روش گردآوری داده‌ها: میدانی- کتابخانه‌ای
منابع:
– گفته‌های اساتید تراش روی شیشه پیرامون ابزارها، مواد اولیه، محصولات و جنبه‌های گوناگون تراش روی شیشه
– مشاهده و بررسی در رشته‌ی تراش روی شیشه
– قلی‌زاده، پرویز؛ رستخیز، سارا، کارگاه تراش روی شیشه، تهران، سمت، ۱۳۹۴.

فهرست مطالب:
پیش‌گفتار
مقدمه
۱- هدف و دامنۀ کاربرد
۲- مراجع الزامی
۳- اصطلاحات و تعاریف
۴- ویژگی‌های ابزارهای تولید
۵- ویژگی‌های مواد اولیه
۶- ویژگی‌های محصول نهایی
۶-۱- ساختار
۶-۲- ثبات رنگ
۶-۳- ابعاد
۶-۴- مقاومت
۶-۵- عیب‌های ظاهری
۷- ویژگی‌های طرح‌، نقش‌ و رنگ‌بندی
۸- آیین کار تولید
۸-۱- ترسیم طرح تراش
۸-۲- انتقال طرح روی زیرساخت شیشه‌ای و ترسیم خطوط راهنمای برش
۸-۳- تعویض سنگ تراش
۸-۴- تیزکردن لبۀ سنگ تراش
۸-۵- چاک‌دادن و ایجاد کنگره‌ها در لبۀ زیرساخت
۸-۶- اجرای تراش طرح لانه‌زنبوری
۸-۷- اجرای تراش طرح گل‌پنبه‌ای
۸-۸- پرداخت (پولیش)
۸-۹- تراش زیرساخت شیشه‌ای دوپوست/ چندپوست
۸-۱۰- تراش زیرساخت شیشه‌ای لعاب‌‌دار
۸-۱۱- تراش نقوش گیاهی، انسانی و جانوری
۹- بسته‌بندی
۱۰- نشانه‌گذاری
۱۱- راهنمای نگه‌داری محصول
– پیوست الف (آگاهی‌دهنده) نمونه‌های محصول تراش روی شیشه
– پیوست ب (الزامی) ویژگی‌های ایمنی و بهداشتی کارگاه تراش روی شیشه
– کتاب‌نامه

دبیر: عباس رحیمی (کارشناسی صنایع دستی / کارشناسی ارشد عکاسی)؛ عضو هیئت علمی دانشگاه / موسسۀ پژوهش هنر برزان
رئیس: حمیده حقیقی (کارشناسی ارشد پژوهش هنر)؛ موسسۀ پژوهش هنر برزان
سایر اعضای کمیسیون‌های فنی:
ویراستار: فریده مواجی (کارشناسی مهندسی کشاورزی) رئیس ادارۀ نظارت بر اجرای استاندارد ادارۀ کل استاندارد استان بوشهر
– اکبر حسین‌نژاد (دیپلم)؛ هنرمند تراش‌کار شیشه- عضو مستقل
– محمد انشایی (کارشناسی اقتصاد)؛ معاون صنایع دستی- ادارۀ کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران
– مجید برقانی (کارشناسی ارتباط تصویری)؛ کارشناس- موسسۀ پژوهش هنر برزان
– مینا دایی (کارشناسی ارشد شیمی)؛ کارشناس- ادارۀ کل استاندارد استان خوزستان
– فاطمه رنجبر (کارشناسی صنایع دستی)؛ کارشناس- معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
– محمد شریف‌زادگان (کارشناسی ارشد مهندسی صنایع)؛ عضو هیئت علمی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مسجدسلیمان
– جعفر صاحبی (کارشناسی ارشد صنایع دستی)؛ مدرس دانشگاه- عضو مستقل
– مانیا غضنفری (کارشناسی ارشد پژوهش هنر)؛ کارشناس- موسسۀ پژوهش هنر برزان
– فرهاد فلاح (کارشناسی ارشد صنایع دستی)؛ رئیس گروه حمایت از تولید- معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
– سید جلیل قاری‌قرآن (کارشناسی شیمی)؛ هنرمند تراش‌کار شیشه- عضو مستقل
– آتوسا کیخسروانی (کارشناسی مرمت بناهای تاریخی)؛ مسئول آموزش- معاونت صنایع دستی استان تهران
– ابراهیم نباتی (کارشناسی تاریخ)؛ هنرمند تراش‌کار شیشه- عضو مستقل
– مینا ناصری (کارشناسی صنایع دستی)؛ کارشناس- موسسۀ پژوهش هنر برزان

معرفی تراش روی شیشه ، هدف و دامنه‌ی کاربرد استاندارد:
تراش روی شیشه، یکی از گرایش‌های صنایع دستی شیشه‌ای (آبگینه) ایران است. در این گرایش، سطح بیرونی ظروف و اشیای شیشه‌ای دست‌ساز، با استفاده از دستگاه‌ و ابزارهای مخصوص تراش خورده و با نقش‌های سنتی تزیین می‌شود.
تراش روی شیشه، روی برخی از انواع ظروف و اشیای شیشه‌ای دست‌ساز با فرم‌ها، ابعاد و کاربردهای گوناگون انجام می‌شود.
‌‌در حال حاضر محصولات تراش روی شیشه، در استان‌های تهران، قزوین، فارس، کردستان و اصفهان تولید و عرضه می‌شوند.
تراش روی شیشه، به‌عنوان یکی از گرایش‌های صنایع دستی ایران دارای ارزش فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است. از این‌رو، تدوین استانداردهای ملی مربوط به این محصول به‌منظور حفظ و توسعۀ آن دارای ضرورت و اهمیت است.
هدف از تدوین این استاندارد، تعیین ویژگی‌های مواد اولیه، ابزارهای تولید، ساختار محصول نهایی، طرح‌ها و نقش‌مایه‌ها، آیین کار تولید، بسته‌بندی و نشانه‌گذاری محصولات تراش روی شیشه است.
این استاندارد برای تراش روی شیشه کاربرد دارد.
این استاندارد برای‌‌ حکاکی روی شیشه و سایر گرایش‌های صنایع دستی شیشه‌ای ایران کاربرد ندارد.

به بالای صفحه بردن